هزینههای پنهان مسدود شدن دامنهها؛ از احتمال کلاهبرداری تا شروع دوباره در گوگل
هزینههای پنهان مسدود شدن دامنهها؛ از احتمال کلاهبرداری تا شروع دوباره در گوگل
در گفتگو با یک کارشناس ارشد سئو، آسیبهای مسدودی دامنه دات کام را بررسی کردیم.
بالا آمدن سایت روی یک آدرس تازه، پایان دردسر مسدود شدن دامنه نیست. کاربری که نام کسبوکار را در گوگل جستوجو میکند یا روی لینک یکی از مطالب قدیمی آن میزند، ممکن است همچنان به آدرسی برسد که دیگر باز نمیشود. برای کسبوکاری که سالها برای جذب همین کاربر هزینه کرده، این اختلال میتواند آغاز دورهای نامعلوم از افت بازدید و تلاش برای بازیابی جایگاهش باشد.
از ۱۶ آبان، دامنههای بینالمللی چند کسبوکار ایرانی، از جمله ورزش۳، تترلند، هوشا و ویرگول، از دسترس خارج شدند. پوریا ابراهیمی، کارشناس ارشد سئو، در گفتوگو با دیجیاتو توضیح میدهد که بخش مهمی از آسیب، زمانی رخ میدهد که کسبوکار به دامنه قبلی دسترسی ندارد و نمیتواند کاربران و موتور جستوجو را از آن آدرس به سایت جدید هدایت کند. در چنین شرایطی، راهاندازی دامنه جایگزین لزوماً به معنای انتقال جایگاه قبلی در گوگل نیست. همچنین او احتمال کلاهبرداری با دامنه قبلی را مطرح میکند.
لینکهایی به مقصد از دسترس خارج شده
ابراهیمی وضعیت سایتی با دامنه مسدودشده را به مغازهای تشبیه میکند که آدرسش ناگهان از دسترس مشتریان خارج شده است. در واقع مشتریها هنوز دنبالش میگردند، اما به در بسته میرسند.
به گفته او، گوگل در مواجهه اولیه با خطا ممکن است آن را اختلالی موقت تلقی کند و صفحهها همچنان در نتایج باقی بمانند. اما باقی ماندن نتیجه، به معنای دسترسی کاربر به سایت نیست؛ کسی که روی آن کلیک میکند با خطا مواجه میشود. ابراهیمی میگوید در صورت تداوم اختلال، صفحهها بهتدریج از نتایج کنار میروند و فرصت دیدهشدن در اختیار رقبا قرار میگیرد.
این اتفاق، لینکهایی را هم که سایت طی سالها از رسانهها و وبسایتهای دیگر گرفته تحتتأثیر قرار میدهد. او درباره تعبیر «نابودی اعتبار همه بکلینکها» به دیجیاتو توضیح میدهد: «تعبیر دقیقتر این است که لینکها بلاتکلیف میشوند، نه نابود.»
لینکها همچنان در مطالب و صفحات دیگر وجود دارند، اما مقصدشان کار نمیکند. در یک انتقال معمول، کسبوکار میتواند با «ریدایرکت ۳۰۱» کاربر و موتور جستوجو را از هر آدرس قدیمی به صفحه متناظر در دامنه جدید هدایت کند. ابراهیمی میگوید وقتی دسترسی به دامنه قبلی از بین رفته، امکان استفاده از این مسیر نیز وجود ندارد.
به گفته او، رفع مسدودی دامنه میتواند فرصت بازیابی را فراهم کند. راه دیگر، درخواست از سایتهایی است که قبلاً به کسبوکار لینک دادهاند تا آدرسها را اصلاح کنند؛ کاری که برای مجموعهای با سالها سابقه انتشار محتوا، زمانبر است و الزاماً همه لینکها را پوشش نمیدهد.
زمان بازگشت مشخص نیست
آیا گوگل میتواند بدون ریدایرکت تشخیص دهد که سایت جدید، ادامه همان سایت قبلی است؟ ابراهیمی این احتمال را رد نمیکند، اما تأکید دارد که نباید آن را تضمینی برای انتقال اعتبار دانست:
«گوگل هیچ تضمینی نمیدهد و همچنان راه مطمئن را ریدایرکت ۳۰۱ میداند. همین ریدایرکت است که از کسبوکار ایرانی گرفته شده.»
او درباره زمان لازم برای بازگشت ترافیک نیز میگوید: «صادقانه بگویم، عدد دقیقی نمیشود برایش گفت. هر عددی هم بگویم تخمین است، نه حاصل اندازهگیری.»
از فرصت ازدسترفته خبر تا خطر سایتهای جعلی
پیامد این اختلال برای همه کسبوکارها یکسان نیست. ابراهیمی معتقد است برای رسانه خبری، زمان نقشی تعیینکننده دارد چراکه ارزش خبر در همان ساعتهای اول است. از این منظر، اگر خبر در زمان اوج توجه مخاطبان از مسیر جستوجو در دسترس نباشد، بازگشت احتمالی جایگاه سایت در آینده، فرصت ازدسترفته آن خبر را جبران نمیکند.
برای صرافی رمزارز، نگرانی از افت بازدید فراتر میرود. او هشدار میدهد که سردرگمی کاربران درباره آدرس جدید میتواند فرصتی برای سایتهای جعلی و سوءاستفاده از نام برند ایجاد کند.
در پلتفرمهای انتشار محتوا نیز دامنه خسارت به خود شرکت محدود نمیماند. نویسندگانی که لینک نوشتههایشان را در شبکههای اجتماعی، وبسایت شخصی یا مطالب دیگر منتشر کردهاند، با آدرسهایی مواجه میشوند که دیگر باز نمیشوند. به گفته ابراهیمی، انتقال مجموعه بزرگی از صفحات به دامنه تازه و شناسایی آنها توسط گوگل نیز زمان میبرد.
دامنه جایگزین، تنها بخشی از پاسخ است
ابراهیمی تأکید میکند که انتقال به داتآیآر بهخودیخود تصمیم نامناسبی نیست؛ اما شرایط انجام انتقال اهمیت دارد. اگر کسبوکار هنوز به دامنه قبلی دسترسی داشته باشد، میتواند انتقال را برنامهریزی کند، ریدایرکت برقرار کند و از ابزار تغییر آدرس سرچ کنسول برای اطلاعرسانی به گوگل استفاده کند. مسدودی ناگهانی، همین فرصت آمادهسازی را از کسبوکار میگیرد.
او مسئله دیگری را نیز مطرح میکند: سرنوشت دامنه قبلی. اگر کسبوکار در ادامه مالکیت آن را از دست بدهد و دامنه به شخص دیگری برسد، احتمال سوءاستفاده از آدرسی که کاربران سالها به آن اعتماد کردهاند وجود دارد. این سناریو از خود مسدودی جداست، اما نشان میدهد مراقبت از دامنه قدیمی با راهاندازی آدرس جدید پایان نمییابد.