حراج تاریخ در ۱۲ دقیقه؛ اسکلت کمیاب نانوتیرانوس به قیمت ۴۷ میلیون دلار فروخته شد

اسکلت کمیاب نانوتیرانوس معروفی به نام «جودی» در ساتبیز به قیمت ۴۷٫۳ میلیون دلار فروخته شد، اما انتقال به مالک خصوصی اعتراض پژوهشگران را برانگیخت.

اسکلت نادری از نانوتیرانوس، از خویشاوندان کوچکتر تیرانوسوروس رکس، در هفته جاری در نیویورک به بهای ۴۷٫۳ میلیون دلار فروخته شد تا در شمار گرانقیمتترین سنگوارههای جهان قرار بگیرد. این فسیل را به یاد کاشفش در سال ۲۰۱۹ «جودی» نامیدهاند؛ اما نام خریدار این اثر هنوز بهصورت عمومی فاش نشده و مقصد پایانیاش نیز همچنان نامشخص است.

بهگزارش گاردین، جودی روز سهشنبه در حراج ساتبیز فروخته شد. ساتبیز اعلام کرد فروش پس از رقابتی ۱۲ دقیقهای میان ۶ پیشنهاددهندهی آنلاین و تلفنی رقم خورد و پیشنهاد نهایی از طریق تلفن ارائه شد.

برآورد اولیهی حراج قیمتی بین ۶ تا ۹ میلیون دلار بود، اما مبلغ نهایی چند برابر سقف پیشبینیشده بالا رفت. ساتبیز جودی را پس از ثبت نتیجهی روز سهشنبه، دومین دایناسور گرانقیمتی خواند که تاکنون در یک حراج فروخته شده است.

اسکلت اوایل اکتبر در حراجی واقع در منهتن رونمایی شده بود. جودی پیرسون بقایای فسیلی را سال ۲۰۱۹ در زمین شخصی خود در سازند هلکریک، واقع در شهرستان گارفیلد ایالت مونتانا و نزدیکی شهر جردن، کشف کرد.

جودی در پایان دوره کرتاسه همزمان با تیرانوسوروس رکس زندگی میکرد

طول اسکلت از پوزه تا دم حدود ۶ متر و ارتفاع آن روی سازهی نگهدارنده نزدیک به ۲٫۹ متر اعلام شده و مجموعه تقریبا از ۱۹۱ قطعه استخوان فسیلی تشکیل شده است. اندازهی کلی و میزان رشد استخوانها نیز نشان میدهد که فسیل به یک نانوتیرانوس بالغ تعلق داشته است.

کساندرا هاتون، نایبرئیس و مدیر جهانی بخش علم و تاریخ طبیعی ساتبیز، روز سهشنبه از گروهی که به حفاری و نجات جودی کمک کردند، تشکر کرد و افزود:

اشتیاق و تخصص گروه در تمام مراحل، از کشف و بیرونآوردن فسیل از دل زمین گرفته تا مطالعه و حفاظت، نقشی تعیینکننده در سرگذشت جودی داشته است. تلاشها نشان میدهد که افراد عادی نیز میتوانند سهمی مهم در پیشبرد علم داشته باشند. این فروش چشمگیر ادای احترامی به سالها کار و تعهد گروه و همچنین نشانهای از جذابیت ماندگار نانوتیرانوس برای عموم مردم است.

بهگفتهی ساتبیز، جودی یکی از تنها سه اسکلت قابلتوجه نانوتیرانوس شناختهشده برای علم و نخستین نمونهای از چنین سردهای محسوب میشود که پس از تأیید در پاییز گذشته وارد بازار شده است.

ساتبیز نانوتیرانوس را تیرانوسورید گوشتخوار، سریع و بسیار تخصصیافته توصیف کرد که حدود ۶۷ میلیون سال پیش، در پایان دورهی کرتاسه، همزمان با تیرانوسوروس رکس زندگی میکرد. برخی پژوهشگران پیشتر احتمال میدادند نانوتیرانوس همان تیرانوسوروس رکس نابالغ باشد، اما بیش از ۱۵۰ تفاوت ریختشناختی میان آن و خویشاوند بسیار بزرگترش شناسایی شده است.

اما قیمت ۴۷٫۳ میلیون دلاری و واگذاری فسیل به خریداری ناشناس، انتقاد شماری از اعضای جامعهی علمی را برانگیخته است. توماس آر. هولتز جونیور، نویسنده، پژوهشگر تیرانوسورها و مدرس ارشد دیرینهشناسی مهرهداران در دانشگاه مریلند، نگرانی خود دربارهی فروش جودی را مشابه دغدغههای کلی پیرامون تمام معاملات چندمیلیوندلاری فسیلها دانست.

هولتز جونیور یادآوری کرد که همزمان با برگزاری حراج، آکادمی علوم طبیعی دانشگاه درکسل در فیلادلفیا در حال تعطیلی بود و موزهی تاریخ طبیعی اشترنبرگ در دانشگاه ایالتی فورت هیز نیز بهدلیل هزینههای اضافهای معادل تنها یکدهم قیمت نهایی جودی با خطر تعطیلی روبهرو شد.

هولتز افزود کسی که واقعاً دغدغه دیرینهشناسی دارد با حمایت از موزهها و کمک به ادامه فعالیت آنها، میتواند تأثیر بسیار بیشتری نسبت به خرید فسیل داشته باشد. او میگوید هزینه حفاری، آمادهسازی و مونتاژ نمونهای مانند جودی احتمالاً از حدود یک میلیون دلار فراتر نمیرود و شاید حتی بسیار کمتر باشد. موزهای برخوردار از بودجه کافی میتواند با مبلغی معادل بهای این فسیل، چندین اسکلت ارزشمند را به مجموعه خود اضافه کند.

هولتز همچنین هشدار داد فسیلهای حیاتی برای علم، مانند جودی، در صورت قرارگرفتن در مالکیت خصوصی ممکن است از دسترس پژوهشگران و مردم خارج شوند. بهگفتهی او، احتمال دارد خریدار ناشناس اسکلت را به موزه یا مؤسسهای مشابه اهدا کند تا عموم مردم بتوانند آن را ببینند و دانشمندان نسل کنونی و آینده امکان اندازهگیری استخوانها، نمونهبرداری، اسکن فسیلها و استفاده از روشهای تحلیلی فعلی یا فناوریهایی را داشته باشند که هنوز ابداع نشدهاند. دسترسیهای مشابه، میتواند شناخت زیستشناسی جانوران باستانی را گسترش دهد.

احتمال دارد خریدار ناشناس اسکلت را به موزه یا مؤسسهای مشابه اهدا کند تا عموم مردم بتوانند آن را ببینند

اما اگر جودی صرفا لابی یا تالار مهمانی عمارت یک میلیاردر را تزئین کند و بهجز دوستان، خدمتکاران و اطرافیان او کسی امکان دیدنش را نداشته باشد، هم برای مردم و هم برای جامعهی علمی از دست رفته است. در چنان وضعیتی، تفاوتی ندارد که فسیل همچنان زیر زمین باقی مانده باشد.

لیندا ایوانی، استاد بومشناسی دیرینهی تکاملی در دانشگاه سیراکیوس نیز در گفتوگو با نیویورک تایمز، نگرانی مشابهی را مطرح کرد. ایوانی میگوید: «شاید ارزش جودی در حراجی دهها میلیون دلار برآورد شده باشد، اما ارزش واقعی در پرسشهایی نهفته است که میتواند دربارهی گذشته حیات روی زمین پاسخ دهد؛ پاسخهایی که تنها در صورت دسترسی پژوهشگران و عموم مردم به این فسیل به دست خواهند آمد.»