پزشکان در شکم زن ۴۲ ساله جنینی پیدا کردند که به سنگ تبدیل شده بود

زنی پس از سه سال درد شکمی به بیمارستان رفت، اما تصور نمیکرد پزشکان در بدنش با جنینی سنگشده روبهرو شوند که از یک بارداری ناتمام باقی مانده بود.

زنی ۴۲ ساله در سومالیلند، پس از سه سال تحمل درد شکمی، متوجه شد که بقایای جنینی سنگشده را در بدن خود حمل میکند.

ماجرا زمانی آغاز شد که زن بهدلیل درد مداوم در قسمت پایین شکم و احساس سنگینی به بیمارستان مراجعه کرد. درد او از سه سال قبل شروع شده بود، اما در ماههای اخیر احساس سنگینی شکمش بیشتر شده بود. پزشکان هنگام بررسی سابقهی پزشکی او به نکتهای غیرمنتظره برخوردند: بیمار سه سال پیش علائمی شبیه بارداری را تجربه کرده، اما هرگز برای بررسی وضعیتش به پزشک مراجعه نکرده بود.

زن به یاد میآورد که در آن زمان شکمش بهتدریج بزرگ شده بود و حتی تغییراتی شبیه حرکات جنین را احساس میکرد. بااینحال، پس از مدتی حرکتها متوقف شدند، شکمش دیگر بزرگ نشد و برآمدگی آن بهآرامی کاهش یافت.

به گزارش لایوساینس، پزشکان در معاینهی اولیه، تودهای سفت و نامنظم در شکم بیمار پیدا کردند که تا نزدیکی ناف امتداد داشت و هنگام لمس تقریباً جابهجا نمیشد. آزمایش خون نشان داد که زن کمخونی خفیفی دارد، اما عملکرد کلیه و کبد و تعداد گلبولهای سفید خونش طبیعی است. آزمایش بارداری نیز منفی بود.

سونوگرافی وجود تودهای سختشده بر اثر تجمع کلسیم را نشان داد، درحالیکه رحم بیمار خالی بود. پزشکان برای شناسایی ماهیت توده، سیتیاسکن پیشرفتهای انجام دادند و تصویری سهبعدی از داخل شکم او تهیه کردند.

نتیجهی تصویربرداری شگفتآور بود. درون تودهای به ابعاد تقریبی ۱۸ در ۱۳ سانتیمتر، استخوانهایی شبیه اسکلت جنین دیده میشد؛ از جمجمه و ستون فقرات گرفته تا دندهها و استخوانهای دست و پا.

پزشکان سرانجام تشخیص دادند که زن به عارضهای بسیار نادر به نام لیتوپدیون (Lithopedion) یا جنین سنگی دچار شده است.

چگونه جنین در بدن مادر به سنگ تبدیل میشود؟

جنین سنگی معمولاً در پی نوعی بارداری خارج رحمی به نام بارداری شکمی شکل میگیرد. در بارداری طبیعی، تخمک بارورشده به رحم میرسد و در دیوارهی داخلی آن جای میگیرد، اما در بارداری شکمی، رویان بهجای رحم، در حفرهی شکم مستقر میشود و رشد خود را در کنار اندامهای داخلی آغاز میکند.

بارداری شکمی بسیار خطرناک است؛ زیرا جفت ممکن است به اندامهایی مانند روده یا رگهای خونی شکم متصل شود. چنین وضعیتی خطر خونریزی داخلی شدید را افزایش میدهد و میتواند جان مادر را تهدید کند. بیشتر این بارداریها نیز به تولد نوزاد زنده منجر نمیشوند.

عارضهی جنین سنگی زمانی رخ میدهد که جنین در بارداری خارجرحمی از بین برود و بقایای آن بهتدریج با رسوبات کلسیم پوشیده شود

اما اگر جنین درون شکم از بین برود، همیشه بقایای آن از بدن خارج یا جذب نمیشود. زمانی که جنین بهاندازهای رشد کرده باشد که بدن مادر نتواند بافتهای آن را بهطور طبیعی تجزیه و جذب کند، ممکن است فرایند متفاوتی اتفاق بیفتد.

در چنین شرایطی، بدن گاهی با رسوبدادن تدریجی کلسیم روی بقایای جنین، لایهای سخت در اطراف آن ایجاد میکند. این پوشش آهکی به جداکردن بافت مرده از بافتهای اطراف کمک میکند و میتواند خطر التهاب و عفونت را کاهش دهد.

در واقع، جنین سنگی به این معنا نیست که جنین زنده به سنگ تبدیل شده است؛ بلکه بقایای جنینِ ازبینرفته بهمرور با رسوبات کلسیم پوشیده و سخت میشود. این فرایند ممکن است باعث شود بقایای جنین برای سالها و حتی دههها در شکم مادر باقی بماند، بدون آنکه فرد از وجود آن آگاه باشد.

پزشکان معتقدند در پروندهی زن اهل سومالیلند نیز تجمع کلسیم روی بقایای جنین، تودهای سخت ایجاد کرده بود که احتمالاً باعث درد مداوم و احساس سنگینی در شکم او میشد.

پزشکان پس از مشخصشدن علت درد، تصمیم گرفتند توده را با جراحی خارج کنند. در جریان عمل، بقایای جنین سنگشده بهطور کامل از ناحیهی لگن بیمار برداشته شد.

زن یک روز پس از جراحی دچار تب خفیف و حالت تهوع شد، اما این علائم با درمان برطرف شدند. وضعیت عمومی او در روزهای بعد بهبود یافت و با حال مناسب از بیمارستان مرخص شد. در معاینات شش ماه پس از جراحی، پزشکان دریافتند که بیمار بهخوبی بهبود یافته و درد شکمی او کاملاً از بین رفته است.

عارضهای که ممکن است دههها پنهان بماند

بر اساس گزارش منتشرشده در مجلهی International Medical Case Reports Journal، در حدود ۴۰۰ سال گذشته فقط نزدیک به ۳۴۰ مورد جنین سنگی در منابع پزشکی ثبت شده است. قدیمیترین گزارش شناختهشده از این عارضه به سال ۱۵۸۲ بازمیگردد.

نکتهی غیرمعمول مورد اخیر، سن بیمار و مدت نسبتاً کوتاه باقیماندن جنین در شکم او است. بسیاری از موارد گزارششده در سالهای اخیر مربوط به زنانی بودهاند که سالها از دوران باروری آنها گذشته بود و در سنین بالا از وجود جنین سنگی در شکم خود مطلع شده بودند.

در حدود ۴۰۰ سال گذشته فقط نزدیک به ۳۴۰ مورد جنین سنگی در منابع پزشکی ثبت شده است

برای نمونه، در یکی از پروندههای پزشکی، زنی ۷۴ ساله در هند بیش از ۳۰ سال بقایای جنین سنگشده را در شکم خود حمل کرده بود. در مقابل، زن ۴۲ سالهی سومالیلندی تنها سه سال پس از بارداری احتمالی تحت درمان قرار گرفت.

پژوهشگران میگویند این پرونده نشان میدهد که نبود دسترسی به مراقبتهای دوران بارداری و سونوگرافی اولیه چگونه میتواند تشخیص بارداریهای خارج رحمی را به تأخیر بیندازد. زن مورد بررسی در طول بارداری احتمالی خود مراقبت پزشکی دریافت نکرده بود و همین موضوع باعث شد وضعیت او تا سالها ناشناخته باقی بماند.